Pierre Satink, partner bij Baker Tilly over de samenwerking met Het Kennisfestival

‘Ik kende Het Kennisfestival natuurlijk al en ik vind het mooi platform om thema’s bij de kop te pakken. Thema’s die bij ons spelen, maar ook onze klanten raken. Het World Economic Forum heeft aangegeven dat 30% van de banen in 2030 verdwenen is en maar een deel van het werk mensenwerk blijft. We willen als Baker Tilly kennisdelen. We doen dat met eigen events of door aan te haken. Deze ruimte bij het festival kwam voorbij en gezien wat er wereldwijd allemaal gebeurt, vinden wij het mooi om hierop aan te haken.’

Wat zie je dan als belangrijkste ontwikkelingen?

‘Nou dat zijn er veel. Oorlogen hebben invloed op de uitgaven van de overheden. De energieprijzen gaan ‘sky high’. Daar zie ik dagelijks de cijfers van, die zoals gezegd door het World Economic Forum worden bijgehouden. Ik verwacht een enorme disruptie bij de huidige banen, maar heel veel gaan er ook verdwijnen. Dat betekent dat iedereen AI geletterd moet worden. De vraag is of dat lukt. En wat heeft dat voor andere consequenties? Blijf je efficiënt genoeg? Wat maakt dat je wel concurrerend blijft. Er komt een enorme uitdaging voor alle mensen en specifiek voor ondernemers.’

En verder?

‘Je hebt daarnaast ook andere schaarste. Het tekort aan woningen bijvoorbeeld en infrastructurele schaarste, waardoor je dingen op slot ziet gaan. En dan heb je hier ook nog te maken met het feit dat mensen de overheid niet altijd meer vertrouwen. Dat is best wel gek, want aan de andere kant verwachten we dat de overheid alles oplost. Als laatste heb je ook nog de intrede van private equity, waardoor veel verandert. Geld verdwijnt daarmee in zaken die niet per se ten goede komen aan de economie.’

Wat zijn de gevolgen daarvan?

‘Je merkt dat mensen andere partijen gaan stemmen, je ziet ieder journaal veel protesten. Dat zorgt voor onrust. In dat klimaat moet je als ondernemer acteren. En dan zie je sterke krachten die allemaal niet helpen. Denk maar eens aan ontwikkelingen in Rusland, China en de Verenigde Staten. Daarbij komen de wonderlijke dingen die ontstaan rond de grote tech bedrijven. Alles is heel systemisch geworden.’

Hoe bedoel je dat precies?

‘Mensen moeten allemaal in systemen werken. Met allerlei platforms, die met elkaar verbonden zijn. Waar is dan nog ruimte voor de menselijke maat. Wie bel je nog als je in nood zit. De psycholoog? Of bel je Baker Tilly voor een advies?’ lacht Pierre. ‘Maar serieus, economische zelfredzaamheid is een thema dat heel erg leeft. Gelukkig ook in de provincie Overijssel. Je ziet het bijvoorbeeld bij industrieterreinen waar bedrijven zelf samen voor de energie zorgen. Nu komt overal nog water uit de kraan, maar zijn we voorbereid als dat niet zo is. Dan is zelfredzaamheid een oplossing. Ik bedoel dat mensen zich er bewust van zijn dat niet alles maar vanzelf gaat.’

Je kijkt daarbij naar zelfredzaamheid, maar ook specifiek naar economische zelfredzaamheid?

Ja, je merkt dat we in Nederland ook kijken of we productie wel moeten uitbesteden naar China? Of kunnen we het ook zelf? En dan spelen vragen als ‘lukt dat? Wat is er nodig?’ Want vanwege lage lonen gingen we naar het buitenland, maar misschien kunnen we het nu ook wel deels oplossen met AI.’

Ja mooi, daar had ik nog niet aan gedacht

‘We zijn nu een beetje aan het filosoferen en de verhalen op ons podium moeten niet te hoog-over worden, maar er gebeurt zo veel, dat allemaal aan elkaar verbonden is. Ik las dat de Oekraïense drones die de energiecentrales in Rusland beschieten mega veel milieuschade opleveren. Door de spanning in het Midden-Oosten worden er in China heel snel veel steenkoolcentrales gebouwd. De wereld elektrificeert heel snel, waardoor de olieproducerende landen ook wat moeten veranderen. Er komt wel ruimte voor nieuwe technieken door het gevoel van urgentie, dat ontstaat. Dat zorgt voor versnelling.’

Wat we ook zagen in de Corona tijd?

‘Ja precies, in een paar jaar kan heel veel nieuws ontstaan. Als ondernemer moet je heel veel weten: waar gaat het branden? Waar zit mijn toegevoegde waarde? Waar kan ik acteren? Aan de ene kant zijn al die ontwikkelingen dus een enorme bedreiging. Maar heel veel landen en bedrijven hebben ook veel te verliezen, dus heus niet iedereen is op oorlog uit. Dat zorgt ervoor dat er ook veel kansen zijn. Maar we moeten weten wat de nieuwe realiteit is. Wat wordt de invulling van onze economische zelfredzaamheid?’

Je spreekt veel over de rol van ondernemers, maar op Het Kennisfestival komen ook veel mensen die binnen de overheid werken. Hoe zie je die van hen?

‘Er ligt een heel belangrijke rol voor de overheid. Ik denk ten eerste dat er beleid moet komen om deze ontwikkelingen te versnellen. Geld steken in innovatie is een tweede en als laatste zorgen dat de vergunningen op tijd zijn als mensen dingen willen veranderen. Met elkaar terug naar het boerenverstand en een gesprek op inhoud voeren in plaats van elkaar framen. Daar hoort ook leiderschap bij. De kennisinstituten, die alles volgen, signaleren ook dat er scheuren ontstaan in het bedrijfsleven. Voorheen was er meer balans. Het onderwijs was heel goed op de behoeften afgestemd. Maar nu zie je dat ook binnen sectoren grote verschillen ontstaan. Sommige bedrijven gaan heel hard, terwijl anderen langzaam verdwijnen.’

Waar zit ‘m dat verschil in dan?

‘Het verschil zit puur in innovatie en leiderschap. Maar goed, natuurlijk ook zelf snappen wat je ‘day-to-day business’ inhoudt.’

Ik wil even naar de dag vandaag, 5 mei 2026, bevrijdingsdag. Zie jij raakvlakken tussen wat we vandaag vieren en de dingen die je beschrijft?

‘De wereld was een andere dan nu. Alles was kapot en we hadden een gemeenschappelijke vijand. Toen kwam het Marshallplan en er werd enthousiast geïnvesteerd. Mensen werkten zich de pestpokken als ik dat zo mag zeggen. We hadden veel meer een gezamenlijk doel. Je ziet nu nog wel die eensgezindheid bij het samen herdenken en samen vieren. Maar verder lijken we dat gemeenschappelijke een beetje kwijt te raken. Als het monument op de Dam beklad wordt, hoor je allerlei mensen op het journaal zeggen ’ik snap t wel een beetje’. Dan raken we elkaar wel kwijt vind ik.’

Hoe zie je dat verder?

‘Mensen vertrouwen elkaar niet. Ze vertrouwen de overheid niet. Ze schelden elkaar uit op social media. Er zijn heel veel dingen waar we over met elkaar zitten te mopperen. Dat moeten we echt met elkaar aanpakken. Hoe kunnen we het met elkaar weer gaan opbouwen?’

En zie je een rol voor jezelf?

‘Vanuit Baker Tilly zeker. Zo zien we dat het aan ons is dat ons businessmodel anders moet. Want wij krijgen ook te maken met jongelui, die een enorme disruptie meemaken. Wij zien dat gebeuren en dan vind ik dat je die kennis ‘hoe daar mee om te gaan’ ook moet delen. Niet alleen met jezelf bezig zijn en geld verdienen, maar ook om je heen kijken. Hoe de buurman het heeft. Want als het daar niet goed mee gaat krijg je juist de onrust, die je wil voorkomen.’

Als je op social media kijkt zie je wel al die verschillende kampen. Denk je dat het weer goed kan komen? Dat we wel omzien naar elkaar in plaats van tegen over elkaar te staan?

‘Voor alles is een tijd. Vroeger vochten we in loopgraven, nu gaat het via drones en hacks. Daarom is de zelfredzaamheid zo belangrijk. Bij de brief over het noodpakket halen we onze schouders op, maar zelfredzaamheid neemt ook onzekerheid weg. Je bent voorbereid. Als iedereen wat zekerder is, kunnen we elkaar ook weer helpen. Samen dingen doen. Er ontstaat dan vanzelf weer sociale cohesie. Dat was vroeger ook wel eens beknellend, maar nu weten mensen vaak niet meer wie bij wie hoort. Je kunt niet altijd naar de overheid kijken. Je moet zelf die envelop openmaken. En daarom vind ik ook dat wij als Baker Tilly en jullie ook als Kennisfestival moeten helpen door alle kennis te delen de je daar over hebt.’

Dat maakt het verhaal rond. Wil je het nog even samenvatten?

‘Ja, we hebben heel wat besproken. We hadden het over disruptie, baanonzekerheid. 30% van de banen verdwijnt in 2030, energieprijzen, schaarste, iedereen vertrouwt op de overheid maar vertrouwt haar niet. Het Rijnlandse model. Private Equity. Mensen die geen identiteit meer voelen. Deels op te lossen door zelfredzaamheid en jezelf af te vragen ‘ben ik nog capabel?’ Maar het zijn allemaal dingen die voor urgentie zorgen. En we weten ‘verandering wordt vaak aangewakkerd door urgentie’. Als je die urgentie niet voelt, kun je op de rand van de afgrond staan en het nog niet doorhebben.’

Ja dan nog één laatste vraag, want urgentie kan ook een blokkade opwerpen. Dat je in de freeze stand schiet.

‘Kijk we zitten met allemaal bestuurders en ondernemers bij elkaar op Het Kennisfestival. Daar hoort niet bij dat je in de freeze schiet. Niet iedereen kan een held zijn, er moeten ook mensen gered zongen Acda & de Munnik al. Dus als je als bestuurder in de freeze schiet, moet misschien je rol afstaan aan iemand anders.’

 

Niet iedereen kan een held zijn